ISSN: 1300-0292
İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED
CINAHL, Index Copernicus,
Chemical Abstracts (CA),
Excerpta Medica / EMBASE
Dil: Türkçe, İngilizce
İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Sağlık Araştırmalarında “bias” (yanlılık, Taraf Tutma): Tipleri, Sınıflandırılması, Nedenleri, Önleme Yöntemleri-i
Dr. Banu ÇAKIRa
aHalk Sağlığı AD, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, ANKARA
Sağlık alanında gerçekleştirilen tüm araştırmaların ortak amacı “gerçeği” bulmaktır. Özgün amaç(lar) ne olursa olsun, toplumun bir kesitinden elde edilen sonuçlar ile o grup ya da toplum hakkında bir “tahmin” ve bu tahmine ait güven aralığı saptanmaya çalışılır. Çalışmanın amacı ya da “toplum”un büyüklüğünden bağımsız olarak; araştırmacı gerçeği “doğru” olarak yansıtabilmek için, araştırmalarda bilinçli ya da bilinçsiz ortaya çıkabilecek hata kaynaklarından haberdar olmalı, özelliklerini bilmeli, önlemek için neler yapılabileceğini kestirebilmelidir.
Herhangi bir epidemiyolojik araştırmada “gözlenen” sonuç, ya da saptanan “değer”, üç faktörün toplamıdır: 1) “gerçek”, 2) rastgele (random) hata ve 3) sistematik hata (bias-taraf tutma ve karıştırıcı faktörler). Elde ettiğimiz sonucun “gerçek” olduğunu söyleyebilmek, ancak bunun “hata” kaynaklı olmadığını iddia edebilmek ile mümkündür.
İki bölümde basıma hazırlanan bu derleme yazısında sistematik hatalar konusunda bilinenler özetlenmektedir. Yazının bu ilk bölümde, sağlık alanında yapılan araştırmalarda karşılaşılabilecek hata tipleri açıklanmakta; seçime bağlı taraf tutma ve bilgi toplamaya/sınıflamaya ilişkin hata kaynakları başlıkları altında bu tür taraf tutma (bias) tipleri ve özellikleri tanıtılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Bias, epidemiyoloji, sağlık araştırmalarıTurkiye Klinikleri J Med Sci 2005, 25:100-110
|
|
|
|
|
