ISSN: 1300-0292
İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED
CINAHL, Index Copernicus,
Chemical Abstracts (CA),
Excerpta Medica / EMBASE
Dil: Türkçe, İngilizce
İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Tükrüğün Sistemik Hastalıklardaki Tanısal Önemi
Dt. Betül İLHAN KAL, a Dr. Zuhal TUĞSEL, a A. Mert ÖZGÖNÜLb
a Oral Diagnoz ve Radyoloji ABD, bBiyokimya ABD, Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, İZMİR
Tükrük %99’u su, %1’i ise organik ve inorganik maddelerden meydana gelen karmaşık yapılı bir sıvıdır. Birçok biyolojik sürece dâhil olan ve vücuttan tamamen girişimsel olmayan yollarla elde edilebilen tükrük örneklerinin kullanıldığı çalışmalarda proteomik veya genomik teknolojiler kullanılarak, biyolojik belirteçler geliştirilmeye çalışılmaktadır. Tükrük kolay elde edilebilmesi bakımından seruma göre daha avantajlı tanısal bir sıvı olarak kabul edilmekte, geniş toplumlarda herhangi bir hastalık varlığının belirlenmesinde klinisyenlere hız kazandıracak ekonomik bir yöntem olarak değer bulmaktadır. Yaklaşık 20 yıldır diş çürüğü riskinin değerlendirilmesinde ve periodontal hastalıkların teşhisinde kullanılan tükrük, son yıllarda sistemik patolojilerin tanısında ve tedavi dozu değerlendirilmesinde de kullanılmaya başlamıştır. Bu sistemik patolojiler arasında malign ve enfeksiyöz hastalıklar ve otoimmün düzensizlikler sayılabilir. Tükrükteki özgül antikorların varlığına dayanarak geliştirilen hızlı “Human Immundeficiency Virus (HIV)” testleri bu alanda oldukça önemli bir buluştur. Günümüzde kortizol, dehidroepiandrosteron (DHEA), testosteron, östradiol, östriol ve progesteron gibi hormonların sistemik düzeyleri tükrükten doğru bir şekilde saptanabilmektedir. Tükrük örnekleri Alzheimer hastalığı, romatoid artrit ve Sjögren sendromu gibi hastalıkların tanısında da başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. Tükrükteki biyolojik belirteçlerin sistemik hastalıkların değerlendirilmesinde artan bir şekilde kullanımı, tükrükte kanser belirteçleri ile ilgili çalışmaların gerçekleştirilmesini sağlamıştır. Son yıllarda sağlıklı bireylerle baş-boyun bölgesi kanser hastalarının tükrük örneklerinin karşılaştırıldığı çalışmalarda, kanser hastalarında özgül proteinler için mRNA düzeylerinin arttığı belirlenmiştir, ayrıca p53 geninin kodon 63’ündeki mutasyonu, oral skuamöz hücreli karsinom için moleküler bir biyolojik belirteç olarak kabul edilmektedir. Bu makalenin amacı tükrüğün genel yapısı ve günümüzde tanısal amaçlı kullanıldığı alanlar hakkında bilgi vermektir.Anahtar Kelimeler: Tükrük bezleri; tükrük proteinleriTurkiye Klinikleri J Med Sci 2008, 28:66-73
|
|
|
|
|
