ISSN: 1300-0292 İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED CINAHL, Index Copernicus, Chemical Abstracts (CA), Excerpta Medica / EMBASE Dil: Türkçe, İngilizce İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Hemodiyaliz Hastalarinda Artmiş Karotid Arter Duvar Lezyonlari Ve Ilişkili Risk Faktörleri
Ahmet A. KIYKIM, MD,a Ahmet ÇAMSARI, MD,b Serkan KAHRAMAN, MD,c Mustafa ARICI, MD,c
Bülent ALTUN, MD,c Dilek ÇİÇEK, MD,b Yunus ERDEM, MD,c Ünal YASAVUL, MD,c
Çetin TURGAN, MD,c Şali ÇAĞLAR, MD,c Aytekin OTO, MDd
Department of Internal Medicine, aDivision of Nephrology, bDivision of Cardiology, Mersin University School of Medicine, MERSİN
Department of Internal Medicine, cDivision of Nephrology, dDepartment of Radiology, Hacettepe University School of Medicine, ANKARA Amaç: Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında mortalite ve morbiditenin en önemli nedeni aterosklerotik kardiyovasküler hastalıktır. Semptomatik kardiyovasküler hastalığı olmayan hemodiyaliz (HD) hastalarında arteriyel değişiklikler, ateroskleroz ve ilişkili risk faktörleri iyi bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, asemptomatik HD hastalarında aterosklerotik yapıyı incelemek, sağlıklı kişilerle karşılaştırmak ve aterosklerozla ilişkili risk faktörlerini ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 62 HD hastası [(kadın:27, erkek:35), (yaş: 42±13)] ve 52 yaş ve cins uyumu sağlanmış sağlıklı gönüllü [(kadın:23, erkek:29), (yaş: 39±9)] dahil edildi. Diyabetikler, sigara içenler ya da bırakmış olanlar ile semptomatik kardiyovasküler hastalığı olanlar çalışma dışı bırakıldı. Sağ ve sol karotid intima media kalınlıkları (KIMK) ölçüldü, plak yapıları değerlendirildi.
Bulgular: Ortalama KIMK kalınlıkları hasta grubunda 0.79±0.16 mm, kontrol grubunda ise 0.54±0.09 mm idi. Ortalama KIMK hasta grubunda anlamlı olarak daha kalındı (p<0.001) ve plak bulunan hasta yüzdesi hasta grubunda daha fazla idi (p<0.001). Kalsifiye plak tipi hasta grubunda daha yüksek idi (p<0.001). Yaş (r=0.48 p<0.001), sol ventrikül kitlesi (r=0.42, p<0.05), homosistein (r=0.46, p<0.01), ortalama hematokrit (r=-0.36, p<0.05), plazma CRP (r=0.50, p<0.001), ESR (r=0.43, p<0.01) ve albumin (r= -0.34, p<0.05) düzeyleri ortalama KIMK ve plak sayısı ile anlamlı derecede korelasyon gösteriyordu.
Sonuç: Aterosklerotik yapının bir göstergesi olarak KIMK, HD hastalarında daha kalındı. Klasik risk faktörleri yanısıra üremik ortam ve risk faktörleri de HD hastalarındaki artmış KIMK kalınlığı ve plak yüzdesine katkıda bulunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Ateroskleroz, hemodiyaliz, karotis intima media kalınlığıTurkiye Klinikleri J Med Sci 2004, 24:17-25
|
|
|
|
|