ISSN: 1300-0292 İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED CINAHL, Index Copernicus, Chemical Abstracts (CA), Excerpta Medica / EMBASE Dil: Türkçe, İngilizce İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Havayollarında Kolinerjik Mekanizmalar
Dr. Tanseli EFEOĞLU GÖNLÜGÜR,a Dr. Uğur GÖNLÜGÜRb
aGöğüs Hastalıkları, Sivas Sultan 1. İzzettin Keykavus Devlet Hastanesi, bGöğüs Hastalıkları ABD, Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, SİVAS İnsan solunum yolları, havayolu fonksiyonunu düzenleyen afferent ve efferent otonomik sinirlerce innerve edilmektedir. Parasempatik sinir sisteminin klasik nörotransmitteri olan asetilkolin havayolu tonusunu düzenlemektedir. Ayrıca, merkezi havayollarında mukus üretimi de kolinerjik kontrol altındadır. Akciğerin kolinerjik aktivitesi periferik aktiviteye göre merkezi havayollarında daha belirgindir. Asetilkolin etkisini nikotinik ve muskarinik olmak üzere iki farklı sınıf reseptör üzerinden göstermektedir. Bu nörotransmitter aynı zamanda lökositler, düz kas hücreleri, epitelyal ve endoteliyal hücreler gibi sinirsel olmayan hücrelerde de bulunmaktadır. Asetilkolin havayolu yeniden yapılanma sürecini kısmen düzenleyebilir. M3 reseptörleri havayolu düz kas kasılmasına aracılık eden esas reseptör olmakla beraber düz kas üzerindeki M2 reseptörleri RhoA-Rho kinaz yolunu aktive etmektedir. Bu yol çoğalma uyarısı yapmakta ve inflamatuar gen ekspresyonuna neden olmaktadır. Havayollarının sinirsel kontrolü ile inflamasyon arasında kompleks bir ilişki mevcuttur. Astım ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı ile ilişkili havayolu inflamasyonlarında vagal tonus artmaktadır. Eozinofil kökenli majör bazik protein nedeniyle allerjik havayolu inflamasyonlarında havayolu sinirlerindeki M2 reseptörlerde fonksiyon bozukluğu görülebilir. Benzer şekilde artmış asetilkolin salgısı, viral enfeksiyonlarda gözlenen havayolu aşırı cevaplılığına katkıda bulunabilir. Bu derleme havayolu kolinerjik sistemi ile ilgili güncel bilgileri özetlemektedir.Anahtar Kelimeler: Kolinerjik ajanlar; asetilkolin; havayolu obstrüksiyonuTurkiye Klinikleri J Med Sci 2007, 27:610-614
|
|
|
|
|