ISSN: 1300-0292
İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED
CINAHL, Index Copernicus,
Chemical Abstracts (CA),
Excerpta Medica / EMBASE
Dil: Türkçe, İngilizce
İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Kanser Tedavisinde Kullanılan Ökse Otu (viscum Album) Ekstraktının Apoptozis Mekanizması
Esin SAKALLI ÇETİN,a Dr. Nurten ÖZÇELİKa
aTıbbi Biyoloji ABD, Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, ISPARTA
Ökse otu ekstraktları uzun zamandır kanser tedavisinde kullanılmaktadır. Tedavide etkin olan molekülleri lektinler olup bunlar lektin I, lektin II ve lektin III’tür. Değişik hücre tiplerinin lektinlerle inkübasyonları sonucunda; hücre şişmesi, kromatin yoğunlaşması ve nükleer DNA’da kırıkların oluşması gibi apoptotik değişimlerle bağlantılı hücre ölümleri gözlenmiştir. Apoptozis, kaspaz adı verilen proteazlar tarafından kontrol edilmektedir, bunlar çoğu apoptotik yolun parçalayıcı molekülleridir. Memelilerde en az 12 kaspaz vardır, bunlar; başlatıcı (-8, -9, -10) ve sonlandırıcı (efektör) (-3, -6, -7) kaspazlar olmak üzere 2’ye ayrılır. Efektör kaspazlar, DNA tamir enzimi olan poly ADP-riboz polimerazı (PARP), retinoblastoma ve MDM-2 gibi hücre siklusu düzenleyicilerini, lamin, Gas2, gelsolin ve fodrin gibi hücre iskeleti ve nukleusun yapısal proteinlerini, protein kinaz C-δ (PKC-δ) gibi yaşamsal proteinleri ayrıştırarak inaktive eder ve hücre ölümüne neden olurlar. Ökse otu lektinlerinin tümör hücreleri üzerindeki yıkıcı etkilerinin, c-Jun N-terminal kinaz (JNK)’ın aktivasyonu aracılığıyla gerçekleştiği belirlenmiştir. Ökse otu lektin II, zaman ve doza bağlı olarak, DNA’da kırıklar meydana getirerek U937 hücrelerinde kaspaz -3, -8 ve -9’un aktivasyonuna neden olmaktadır. Ayrıca ökse otu lektin II ile muamele edilen U937 hücrelerinde, kaspazların katalitik aktivasyonu ile bağlantılı olarak, PARP ve PKC- δ ayrışmaktadır. Ökse otu lektinlerinin apoptotik sürecin aktivasyonunu sağlayacak antikanser özelliklerinin olduğunu belirten önemli kanıtlar bulunmasına rağmen, apoptotik mekanizmanın işleyişi hakkında henüz çok az bilgi elde edilebilmiştir.Anahtar Kelimeler: Ökse otu; apoptozis; lektinlerTurkiye Klinikleri J Med Sci 2007, 27:533-539
|
|
|
|
|
