ISSN: 1300-0292 İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED CINAHL, Index Copernicus, Chemical Abstracts (CA), Excerpta Medica / EMBASE Dil: Türkçe, İngilizce İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Tgf-β (transforming Growth Factor-β) Ve Sinyal Iletimi
Mustafa SOYÖZ,a Dr. Nurten ÖZÇELİKa
aTıbbi Biyoloji AD, Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, ISPARTA “Transforming Growth Factor-β (TGF-β)” ailesi, gelişimi çok yönlü kontrol eden ekstrasellüler büyüme faktörlerinin büyük bir grubunu oluşturur. Çok sayıda birbirine benzer polipeptid büyüme faktörleri içeren TGF-β üyeleri, hücre proliferasyonu, farklılaşması, motilitesi, adezyonu ve ölümü gibi hücresel süreçleri düzenleme yeteneğine sahiptir. TGF-β ve ilgili faktörler, organizmanın tüm dokularının gelişiminde, homeostazisinde ve onarımında çok önemli rol oynarlar.
TGF-β ve benzer faktörler, 2 tip reseptör olan serin/treonin protein kinazları bir araya getirerek gen ekspresyonunu düzenlerler. Bu kinazlardan biri diğerini fosforlar, fosforlanan kinaz SMAD proteinlerine dönüşür. SMAD’lar, hücre çekirdeği içine sinyal taşıyan ve özel olarak DNA’ya bağlanma kabiliyeti ile transkripsiyonel kompleks oluşturan orijinal bir protein ailesidir. Reseptör kompleksin ligand aktivasyonundan sonra tip I reseptör kinazlar spesifik SMAD’ları fosforile ederler, bu fosforile olan SMAD’lar daha sonra Smad4 ile birleşerek hücre çekirdeğine taşınırlar. Bu kompleksler çekirdek içinde yalnız veya DNA-bağlanma altbirimi ile birleşik halde bulunabilir ve spesifik promotor elemanlarına bağlanarak hedef genleri aktive ederler.
Çeşitli hastalıklarda TGF-β sinyal iletim yolunda değişiklikler tespit edilmiştir. Büyüme inhibitörü yanıtlarının TGF-β’ya iletiminin eksikliği, kanser hücrelerinde sıklıkla görülen bir durumdur. TGF-β aktivitesinin artışı akciğer, böbrek, karaciğer ve diğer organlarda, dokular arasındaki matriks materyalinin artışı ile karakterize fibrotik hastalıklarda merkezi bir rol oynar.Anahtar Kelimeler: Transforming growth factor beta; smad proteinleri; sinyal iletimiTurkiye Klinikleri J Med Sci 2007, 27:426-433
|
|
|
|
|