ISSN: 1300-0292 İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED CINAHL, Index Copernicus, Chemical Abstracts (CA), Excerpta Medica / EMBASE Dil: Türkçe, İngilizce İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Iyonizan Radyasyon Insan Sağlığına Yararlı Mı?
Dr. Serpil ERDOĞANa
aNükleer Tıp AD, Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi, AYDIN İyonizan radyasyonun mutajenik etkileri 1920’li yıllardan beri bilinmekle birlikte, düşük doz radyasyonun insan sağlığına etkileri konusunda görüş farklılıkları vardır. Birçok bilim adamı en küçük radyasyon dozunun bile kanserojen etkilerinin olabileceğini öne sürerken diğer birçok bilim adamı da düşük doz radyasyonun faydalı etkilerini gösteren delilleri ortaya koymaktadırlar. LNT modeli, yüksek radyasyon dozu kanser riskini arttırdığına göre, güvenli veya bunun altında kanser riskinin bulunmayacağı tetikleyici bir dozun olmadığını, yani her dozun kanser riski oluşturabileceğini ve kanser riskinin dozla doğru orantılı olarak artacağını öngörür. LNT teorisine göre, düşük dozdaki iyonizan radyasyonun etkileri, yüksek dozda gözlenen etkilerin lineer ekstrapolasyonu ile tahmin edilebilir. LNT modelinin kullanımı için bilimsel temel olmamakla birlikte bu model, özellikle radyasyon ve insan yapımı kimyasallar konusunda, birçok kanuni düzenlemeler için temel teşkil etmektedir. Fakat günümüzde birçok bilimsel veri düşük doz radyasyonun faydalı etkilerinin delillerini ortaya koymaktadır. Genel olarak 1-50 cGy total absorbe edilen doz aralığında düşük lineer enerji transferi olan radyasyondan elde edilen fizyolojik faydalar olarak tanımlanmıştır. Düşük doz radyasyonun yaşam süresi ve büyüme üzerine olumlu etkisini gösteren deneysel ve epidemiyolojik çalışmalara ek olarak, çevresel radyasyon ve kanser insidansı ilişkisinin araştırıldığı bazı çalışmalar, doğal zemin aktivite radyasyonunun yüksek olduğu bölgelerde kanser insidansı ve kansere bağlı ölüm oranının, doğal zemin aktivite radyasyonunun az olduğu tespit edilen bölgelere göre çok daha düşük olduğunu göstermiştir.Anahtar Kelimeler: İyonize Radyasyon , insan sağlığıTurkiye Klinikleri J Med Sci 2006, 26:555-558
|
|
|
|
|