ISSN: 1300-0292 İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED CINAHL, Index Copernicus, Chemical Abstracts (CA), Excerpta Medica / EMBASE Dil: Türkçe, İngilizce İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Sıçanlarda Non-steroid Anti-inflamatuar Ilaçla Oluşan Gastrik Hasarlanmanın Önlenmesinde Farklı Ajanların Karşılaştırılması
Dr. Sezin AŞIK AKMAN,a Dr. Raşit V. YAĞCI,b Dr. Gülperi ÖKTEM,c Dr. Meral BAKAc
aPediatrik Gastroenteroloji Hepatoloji Beslenme Bölümü, Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi,bPediatrik Gastroenteroloji Hepatoloji Beslenme BD, cHistoloji ve Embriyoloji AD, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, İZMİR Amaç: Non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİ), metabolitlerinin neden olduğu topikal zararlanma, mide mukusunun hidrofobisitesinin azalması ve prostaglandin sentezinin supresyonu ile gastrointestinal sistem mukozasında zararlanmaya neden olurlar. Mukozanın bu etkilerden korunmasında profilaktik ajanların kullanımı söz konusudur. Çalışmamızda, naproksen ve HCl asit ile midelerinde hasarlanma oluşturulan sıçanlarda, bu hasarın önlenmesinde glutamin, arjinin, karnitin ve ranitidinin etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya alınan sıçanlar biri kontrol grubu olmak üzere 5 gruba ayrılarak, her gruba profilaktik ajanlar 10 gün intragastrik yoldan uygulandı (Ranitidin: 50 mg/kg, glutamin: 750 mg/kg, arjinin: 300 mg/kg, karnitin: 50 mg/kg). İkinci aşamada, mide mukozasında hasarlanma oluşturulması için, önce 40 mg/kg dozda naproksen sodyum, ardından 0.5 M HCl asit (10 cc/kg) verildi. Sakrifikasyondan sonra, mide materyalleri makroskobik, histolojik ve histomorfometrik olarak incelendi. Gruplar arasındaki istatistiksel farklılıklar, Mann Whitney U, Fischer exact, tek yönlü Anova testleri ile analiz edildi, p£ 0.05 olan değerler anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Makroskobik incelemede, profilaksi verilmeyen sıçanlarda mukozada %60 oranında ülser, %40’ında konjesyon ve ödem saptandı. Ranitidin ve glutamin grubundaki sıçanların sırasıyla, %22.2 ve %20’sinde lezyon saptanmazken, bu gruplarda geniş çaplı ülsere de rastlanmadı. Ancak profilaktik ajanlar arasında makroskobik bulgular yönünden istatistiksel farklılık bulunmadı (p> 0.05). Histolojik değerlendirmede, ranitidin alan grubun %28’inde, kontrol grubunda ise %4 oranında lezyon olmadığı belirlendi (p< 0.05). Kontrol grubu ile profilaksi grupları arasında histomorfometrik ölçümlerin ortalaması bakımından istatistiksel farklılık bulunmadı, ranitidin ile arjinin grubu arasında histomorfometrik açıdan farklılık görüldü (p< 0.05).
Sonuç: Sıçanlarda mide mukoza hasarının önlenmesinde profilaktik ajanların kullanılması ile histolojik lezyonların daha az geliştiği, morfometrik açıdan en az hasarın ranitidin grubunda olduğu gösterilmiştir. Benzer araştırmaların biyokimyasal mediyatörler de çalışılarak genişletilmesi, özellikle NSAİ ilaçların yaygın kullanıldığı hasta gruplarında tedaviden yararlanımı arttıracaktır.Anahtar Kelimeler: NSAİ ilaçlar, gastrik ülser, histolojik sınıflandırma, sıçanTurkiye Klinikleri J Med Sci 2005, 25:786-794
|
|
|
|
|