|
Doku Örneklerindeki Objelerin Sayılarının Hesaplanmasında Tarafsız Stereolojik Metodlar: Fiziksel Disektör
Bünyami ÜNAL*, Sinan CANAN**, Hüseyin ASLAN***, Bünyamin ŞAHİN****,
Osman ÇATALOLUK*****, Süleyman KAPLAN******
* Öğr.Gör.Dr., Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji AD, GAZİANTEP
** Arş.Gör.Dr., Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji AD,
*** Uz.Dr., Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji- Embriyoloji AD,
**** Yrd.Doç.Dr., Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD, SAMSUN
***** Öğr.Gör.Dr., Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD, GAZİANTEP
****** Prof.Dr., Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji AD, SAMSUN
Disektör; bilinen bir "t" mesafesi ile birbirinden ayrılmış ardışık iki kesit düzleminden oluşan ve üç boyutlu bir hacimde sayı parametresinin hesaplanmasına imkan veren bir yöntemdir. Bu yöntem ilk defa Cruze-Orive (1) tarafından tarif edilmiştir ve bu çalışma, ilk modern dizayn-tabanlı (design-based) stereolojik çalışma olarak kabul edilmektedir. Bu tür bir yaklaşımın kullanılmasıyla, ilgilenilen yapının tüm bileşenlerinin tek tek değerlendirilmesine gerek kalmadan, alınan seri kesitlerle biyolojik ortamlardaki sayısal çoklukların hesaplanmasında doğru ve tarafsız sonuçlara ulaşılabileceği, De Groot ve Bierman (2) tarafından pratik uygulamalarla da gösterilmiştir. İlgilenilen yapının tüm bileşenlerinin tek tek değerlendirilmesine gerek kalmadığı halde, önerildiği şekliyle bu teknik, yine de rutin çalışmalarda kullanılamayacak kadar zahmetlidir. Sayı parametresinin, herhangi bir ön kabul yapılmaksızın tarafsız (yani sistematik hatalardan bağımsız) olarak hesaplanmasını sağlayan disektör (disector) yöntemi, 1984 yılında Sterio tarafından tarif edilmiştir. Disektör metodu kullanılarak yapılacak bir çalışmada, herhangi bir sayısal çokluk; ilgilenilen objenin büyüklüğü, biçimi, doku içindeki yerleşimi, alınan kesitlerin kalınlıkları ve dokuların büzüşme veya geniş-lemelerinden doğabilecek faktörlerden etkilenmeksizin hesaplanabilmektedir. Sahip olduğu bu özellikleri nedeniyle disektör yöntemi sayısal biyolojik çoklukların hesaplanmasında bilinen en tarafsız ve etkin yöntemdir.
Anahtar Kelimeler: Stereoloji, Disektör
Turkiye Klinikleri Tıp Bilimleri 2002, 22 (S):15-24
|
