|
Parçacıkların Toplam Sayısının Hesaplanması Içinbir Metot: Parçalama
Sinan Canan*, Bünyamin Şahİn**, Bünyami Ünal***, Hüseyin Aslan****,
Sait Bİlgİç*****, Süleyman Kaplan******
* Bil.Uzm., Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji AD,
** Yrd.Doç.Dr., Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD, Samsun
*** Yrd.Doç.Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji AD, Erzurum
**** Uz.Dr., Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji AD,
***** Prof.Dr., Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD,
****** Prof.Dr., Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji AD, Samsun
Morfometrik çalışmalarda bir organ veya dokuda bulunan hücre vb. taneciklerin toplam sayıları, önemli bir parametre olarak sıklıkla bildirilmektedir. Bu çalışmada, modern plan-tabanlı (design-based) stereolojinin en çok kullanılan toplam sayı hesaplama yöntemlerinden parçalama (fractionator) yöntemi teorik ve pratik açıdan tanıtılmaya çalışılmıştır. Parçalama yöntemi, disektör sayım yöntemi ile sistematik tekdüze rasgele örnekleme planının bir bileşkesidir. Yöntemin en önemli özelliği uygulanmasının ve mantığının basitliğidir. Bunun yanında parçalama yöntemi toplam sayı hesaplanmasında bilinen en etkin ve tarafsız yöntemdir. Parçalama yönteminin fiziksel ve optik olarak iki değişik türevi bulunmakla beraber, uygulanmalarının temelinde yatan mantık aynıdır. Ayrıca bu yöntemle tanecik sayımı yapılması sırasında, yapı ve içerdiği taneciklerin yönelimleri, büyüklükleri gibi değerler ve bu parametrelerin doku takip işlemlerinden etkilenme miktarlarının göz önüne alınması gerekmektedir. Bu nedenle parçalama yöntemi, bilinen en güçlü toplam tanecik sayısı hesaplama yöntemidir ve elde edilen toplam sayı, o organ veya yapıdaki toplam tanecik sayısının tarafsız bir hesabıdır.
Anahtar Kelimeler: Parçalama, Fiziksel parçalama, Optik parçalama, Sistematik tekdüze rasgele örnekleme, Stereoloji
Turkiye Klinikleri J Med Sci 2002, 22 (S):30-46
|
