ISSN: 1300-0292
İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED
CINAHL, Index Copernicus,
Chemical Abstracts (CA),
Excerpta Medica / EMBASE
Dil: Türkçe, İngilizce
İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Sıçanda Kronik Mangan Klorür Enjeksiyonunun Plazma Eritrosit Ve Beyin Manganez Düzeyleri Ile Beyin Dokusu Mda Düzeyi Ve Histolojisi Üzerine Etkileri
Nezahat ZALOĞLU*, Metin BAŞTUĞ*, Hakan FIÇICILAR*, Ahmet AYDIN**,Gülseli YILDIRIM***, Yüksel SARAN****
* Doç.Dr., Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji AD,** Doç.Dr., GATA Eczacılık Bilimleri Bölümü Başkanlığı,*** Prof.Dr., Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji AD,**** Prof.Dr., Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji AD, ANKARA
Manganez (Mn), normal konsantrasyonlarda antioksidan etkiye sahiptir ve organizma için önemlidir. Yüksek konsantrasyonlarda dokular tarafından tutulmakta ve toksik etki gösterebilmektedir. Merkezi sinir sistemindeki (MSS) toksik etkisini özellikle ekstrapiramidal sistemde gösterdiği ve parkinson benzeri semptomlara neden olduğu bildirilmiştir. Endüstrideki yaygın kullanımı ve MSS üzerindeki toksik etkileri nedeniyle önemli bir sağlık sorunu oluşturabilmektedır. Manganezin MSS üzerindeki etkisini hangi mekanizma ile oluşturduğu tam olarak açıklığa kavuşturulabilmiş değildir. Sunulan çalışmada yüksek dozda (30mg/kg/gün) ve uzun süreli (50 gün) MnCl2 enjeksiyonunun MSS üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlandı. Deneyde, her iki cinsten, 10'u kontrol ve 10'u deney grubunda olmak üzere 20 adet Wistar albino sıçan kullanıldı. Deney grubunu oluşturan sıçanlara 50 gün süre ile, 30mg/kg/gün MnCl2, kontrol gurubu sıçanlara aynı süre ve miktarda serum fizyolojik enjekte edildi (i.p.). Deney süresi içinde (onbeşer günlük periyotlarla) ve sonunda tartılarak ağırlık kontrolleri yapıldı. Denekler deney süresi sonunda geceden aç bırakıldılar. Hafif eter anestezisi altında kalplerinden alınan kan örneklerinde, plazma ve eritrosit Mn düzeyleri saptandı. Kanatılarak öldürülen hayvanların beyinleri çıkarıldı. Beyinler üç parçaya ayrıldı. Beyin doku örneklerinde, beyin Mn düzeyi ile serebral korteks ve serebellum malondialdehit (MDA) düzeyleri saptandı ve histolojik incelemeleri yapıldı. Sonuçlar nonparametrik Mann Whitney U ve Kuruscall Wallis testleri ile istatistiksel olarak değerlendirildi. İstatistiksel değerlendirme sonucunda, her iki gruptaki sıçanların ağırlık artışları benzer bulunurken beyin dokusu MDA düzeylerinde önemli bir değişiklik saptanmadı. Buna karşın MnCl2 uygulanan grupta eritrosit, plazma ve beyin dokusu Mn düzeylerinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p<0.001). Histolojik incelemelerde, piramidal yol nöronlarında lizozomal aktivitenin arttığını ifade edecek şekilde yer yer lipofüscin granülleri görüldüğü halde beklediğimiz düzeyde nöronal fonksiyon bozuklukları gözlenmedi. Sonuçlarımız, uzun süreli toksik dozda uygulanan MnCl2'e karşı adaptasyonel değişikliklerin gelişmiş olabileceğini düşündürmektedir. Yüksek dozda uygulanan manganezi daha az absorbe etmek, safra yolu ile atılımını arttırmak, hatta Mn’in antioksidan etkisinin aktive olması gibi doğal savunma mekanizmalarının işlemesi nöronal fonksiyon bozukluklarının daha uzun süreli maruziyetlerde ortaya çıkabileceğini düşündürdü.Anahtar Kelimeler: Manganez, Merkezi Sinir Sistemi,
Lipid PeroksidasyonTurkiye Klinikleri J Med Sci 2000, 20:209-215
|
|
|
|
|
