ISSN: 1300-0292
İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED
CINAHL, Index Copernicus,
Chemical Abstracts (CA),
Excerpta Medica / EMBASE
Dil: Türkçe, İngilizce
İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Sıçan Karaciğer Ve Böbrek Dokularında Endosulfan Toksisitesinde Oksidatif Hasarın Rolü; Histolojik Ve Biyokimyasal Bir Çalışma
Erdal KARAÖZ*, Tuncer ETYEMEZ**, Mehmet AKDOĞAN***, Alpaslan GÖKÇİMEN****,
Meral ÖNCÜ**, F.Eda AKALIN*****
* Doç.Dr. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji AD,
** Dr. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji AD,
*** Yrd.Doç.Dr. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyokimya AD,
**** Yrd.Doç.Dr. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji AD,
***** Bio. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji AD, ISPARTA
Sıçanlarda organikklorlu bir insektisit olan endosulfanın neden olduğu hepatotoksisite ve nefrotoksisitede oksidatif hasarın rolü histolojik ve biyokimyasal olarak araştırıldı. Deney grupları; kontrol (Grup I), düşük doz endosulfan (Grup II), orta doz endosulfan (Grup III) ve yüksek doz endosulfan (Grup IV) şeklinde oluşturuldu . Grup II, III ve IV'deki sıçanlara (n=18) tek doz sırasıyla 11 mg/kg (LD50'nin %10'u), 22 mg/kg (LD 50'nin %20'si) ve 33 mg/kg (LD50'nin %30'u) endosulfan intragastrik olarak uygulandı. Kontrol grubuna eşit hacimde serum fizyolojik uygulandı. 24 saat sonra tüm hayvanlar servikal dislokasyon yöntemiyle öldürüldü. Biyokimyasal ve histolojik çalışmalar için uygun teknikler kullanılarak karaciğer ve böbrek doku örnekleri çıkartıldı. Dokuda süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon redüktaz (GR), katalaz (CAT) ve glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PDH) aktiviteleri ve malondialdehit (MDA) düzeyleri tayin edldi. Histolojik çalışmalar için, doku örnekleri %10'luk nötral formalin solusyonunda tesbit edildi ve rutin ışık mikroskopik takip yöntemleriyle parafin bloklara alındı. Parafin bloklardan elde edilen seri kesitlere Hematoksilen-Eozin ve Masson üçlü boyaları uygulandı. Işık mikroskopisi düzeyinde karaciğer ve böbrek histolojik yapıları incelendi.
Bu çalışmada, karaciğer SOD aktiviteleri Grup I-Grup II, Grup I-Grup IV, Grup II- Grup IV ve Grup III-Grup IV arasında anlamlı bir artış gösterdi (sırasıyla; p<0,01, p<0.01, p<0.01 ve p<0.05). Böbrek dokusunda ise, Grup I-Grup III, Grup I-Grup IV ve Grup II-Grup IV arasında anlamlı bir fark sözkonusuydu (sırasıyla; p<0.05, p<0.01 ve p<0.05). Dokudaki (karaciğer ve böbrek) MDA düzeyleri de endosulfan dozuna bağımlı olarak arttı. GR ve G6PDH aktivitelerinde herhangi bir değişiklik gözlenmemiştir. CAT ve GSH-Px aktiviteleri ise, karaciğer dokusunda Grup I-Grup IV arasında anlamlı bir azalma göstermiştir (p<0.01).
Sonuç olarak, sıçan karaciğer ve böbrek dokularında endosulfana bağlı olarak SOD aktivitesinde ve MDA düzeylerindeki artış, endosulfan metabolizması sırasında oluşan serbest radikaller ve onların lipit peroksidatif hasarının bir göstergesidir. Sonuçta, endosulfana bağlı bir peroksidatif hasar sözkonusudur. Bu biyokimyasal bulgularımızı histolojik bulgularımız da desteklemektedir. Karaciğerde, özellikle santral ven periferinde lokalize hepatositlerde daha belirgin olmak üzere parankimde hidropik ve vakuoler dejenerasyonlar, sinüzoidlerde dilatasyon ve Kupffer hücre proliferasyonu gözlendi. Böbrek dokusunda karaciğere oranla daha fazla yapısal değişiklikler saptandı. Perivasküler ve peritubuler mononükleer hücre infiltrasyonları, glomeruler ve tubuler dejenerasyonlar başlıca mikroskopik bulgularımızdı.Anahtar Kelimeler: Biyokimya, Endosulfan, Histoloji,
Peroksidatif hasar, SıçanTurkiye Klinikleri J Med Sci 2001, 21:1-10
|
|
|
|
|
