ISSN: 1300-0292 İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED CINAHL, Index Copernicus, Chemical Abstracts (CA), Excerpta Medica / EMBASE Dil: Türkçe, İngilizce İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Iskemi Sonucu Retinada Oluşan Hasarın Bölgesel Farklılıkları
Kemal ÖZBİLGİN*, Barış TOPRAK**, İbrahim TUĞLU***, Verda TOPRAK****, Mine YURTSEVEN*****
* Doç.Dr., Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji AD,
** Uz.Dr., Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları AD,
*** Yrd.Doç.Dr., Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji AD, Amaç: Retinanın herhangi bir nedenle iskemi ile karşılaşması körlükle sonuçlanabilmektedir. İskemi sonrası retinada ortaya çıkan değişiklikler, iskeminin şiddetine, ve süresine bağlı olarak farklılıklar gösterebilmektedir. Kontrollü şiddette uygulanan iskeminin retinada oluşturduğu değişikliklerin bilinmesi, iskemik hasarda mekanizmaların açıklanmasına ve iskemiye karşı koruyucu önlemlerin geliştirilmesine yardımcı olabilir. Bu çalışmada, intraoküler basınç uygulayarak oluşturulan iskeminin, retina üzerine olan etkileri ve bu etkilerin bölgesel farklıklarının incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 20 adet erişkin erkek sıçan alındı ve 2 eşit gruba ayrıldı. Birinci grup sıçanların sağ göz ön kamaralarına enjektörle girildi ve 60 dakika süre boyunca 150 mmHg basınç uygulandı. İkinci (sham) gruba ait hayvanların sağ göz ön kamarasına girildi, basınç uygulanmadı. Her grubun sol gözleri ise kontrol grubu olarak değerlendirildi. Deneylerden hemen sonra alınan gözler ışık ve elektron mikroskobik incelemeler için iki parçaya ayrıldı. Işık mikroskobik incelemeler için ayrılan doku Hematoksilen-Eosin ile boyandı. Bu preparatlarda retina tabakalarının (ganglion hücre, iç pleksiform, iç çekirdek, dış çekirdek ve foto reseptör tabakası) kalınlıkları periferik ve merkezi bölgelerde ayrı ayrı ölçüldü ve retinanın tüm kalınlığına oranları hesaplandı. Elektron mikroskobik inceleme için ayrılan doku örnekleri epon bloklar haline getirildi ve retina tabakaları incelendi.
Bulgular: Kontrol ve iskemik grubun retinalarının istatistiksel karşılaştırılmasında iskemik grubun iç pleksiform tabakasında belirgin incelme olduğu tespit edildi (p<0.05). Bu incelme retinanın periferik bölgesinde, merkezdekinden çok daha (p<0.001) anlamlı bulundu. Ultrastrüktürel incelemede iskemik gruba ait doku örneklerinde ganglion hücre tabakasında ve dış çekirdek tabakasında bulunan hücrelerin normal yapılarını koruduğu, buna karşılık iç çekirdek tabakasında apopitotik kriterlere uyan hücrelerin varlığı dikkat çekici bulundu.
Sonuç: İç pleksiform tabakada incelme olarak ortaya çıkan iskemik değişikliklerin, retinanın periferik bölgesinde daha belirgin olduğu, bunun iç çekirdek tabakadaki hücrelerin apopitozis yolu ile azalmasına bağlı olduğu tespit edildi. Herhangi bir nedenle iskemiye maruz kalan retinanın periferik bölgesinin öncelikli olarak incelenmesinin, iskemik hasarın belirlenmesi ve komplikasyonların önlenmesi açısından önemli olabileceği sonucuna varıldı.Anahtar Kelimeler: İskemi, Retina, Apopitozis, UltrastrüktürTurkiye Klinikleri J Med Sci 2001, 21:264-269
|
|
|
|
|