ISSN: 1300-0292
İndekslendiği Dizinler: SCIENCE CITATION INDEX EXPANDED
CINAHL, Index Copernicus,
Chemical Abstracts (CA),
Excerpta Medica / EMBASE
Dil: Türkçe, İngilizce
İçerik: Orijinal Araştırma, Derleme, Editöre Mektup, Olgu Sunumu, Tıp Eğitimi, Tıbbi Kitap İncelemeleri
|
|
|
Metalloproteinazlar, Inhibitörleri Veilişkili Fizyolojik Ve Patolojik Durumlar
Saliha APAKKAN AKSUN*, Dilek ÖZMEN**, Oya BAYINDIR***
* Uz.Öğ., Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya AD,** Doç.Dr., Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Biyokimya BD,*** Prof.Dr., Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Biyokimya BD, İZMİR
Matriks metalloproteinazları (MMPs); ekstrasellüler matriks (ECM) ile bazal membran komponentlerini parçalama yeteneğine sahip olan ve aktif bölgesinde çinko içeren homolog bir enzim ailesidir. Bu enzimler doku yeniden yapılanması, morfogenezis, yara iyileşmesi ve normal gelişimsel süreç gibi fizyolojik durumlarda önemli bir rol oynadıkları gibi tümör hücresi invazyonu, anjiyogenezis ve metastaz gibi patolojik süreçlerde de yer alırlar.
Matriks metalloproteinaz ailesinin önceden tanımlanmış 7 üyesine birçok yeni metalloproteinazların eklenmesi ile bugün 18 den fazla enzim bildirilmektedir.
MMPs'nı inhibe eden bazı faktörler mevcuttur. Bunlardan metalloproteinazların spesifik doku inhibitörleri (TİMPs) invivo koşullarda bu enzimlerin aktivitesinin regülasyonunda önemli rol oynarlar.
MMPs ve TİMPs arasında bulunan oran çeşitli fizyolojik ve patolojik süreçlerde değişmekte ve böylece bunlar arasındaki denge değişik patolojik durumların patogenezinde önemli bir rol oynayabilmektedir. Hepatik dokularda yara iyileşmesi sürecinde TIMP:MMP oranında artış ECM nin MMPs aracılığı ile parçalanmasını önleyerek fibrozisi kolaylaştırabilir.
Üreme fonksiyonu içinde yer alan, ovulasyon, implantasyon, gestasyon, laktasyon ve involusyonu içeren pekçok süreç, TIMP ve/veya MMP aktivasyonuna gereksinim gösterir.
ECM nin ve bazal membranın parçalanması; nonneoplastik doku yeniden oluşum sürecinde olduğu gibi kanser invazyonunda da önemli rol oynar. MMPs santral sinir sistemi, baş boyun, mide, pankreas, kolon, böbrek, deri ve prostatın malign tümörlerinin invazyonunda belirgin bir rol oynar.
Anjiyotensin II myokardda interstisyel kollajen parçalanması için anahtar enzim olan MMP I aktivitesini inhibe ederken, anjiyotensin II ve aldosteronun birlikte kollajen sentezini uyardıkları gösterilmiştir. Bu bulgular konjestif kalp yetmezliği ve dilate kardiyomyopatide anjiyotensin konverting enzim inhibisyonu ile tedavi için akla uygun olarak yardımcı olabilir.
Hem kollajen hem de elastik bileşenler aşırı proteolitik aktivite ile uyumlu bir dejenerasyon gösterirler. Özellikle yaşlı dermal fibroblastlar ECM yapısının yaşla ilişkili atrofisini açıklayabilecek şekilde metalloproteinaz aktivitelerini artırırlar.Anahtar Kelimeler: Matriks metalloproteinazları,
Metalloproteinazların doku inhibitörleri,
Ekstrasellüler matriksTurkiye Klinikleri J Med Sci 2001, 21:332-342
|
|
|
|
|
